Plena inclusiónek adimen- eta garapen-desgaitasuna duten pertsonek Lanbide Heziketan sartzeko eta bertan irauteko aurkitzen dituzten oztopoak aztertzeko ikerketa egin du. Ikerketak irakasleen prestakuntza-beharrak ere jorratzen ditu, eta LH inklusiboagoa eta enpleguarekin lotuagoa izateko bidean aurrera egiteko gomendioak proposatzen ditu.
Lanbide Heziketa bide garrantzitsua izan daiteke gaitasunak eskuratzeko, enplegu-aukerak hobetzeko eta bizitza autonomoagoa lortzeko. Hala ere, adimen- eta garapen-desgaitasuna duten pertsonentzat, ibilbide horrek zailtasun handiak ditu oraindik.
Errealitate hori hobeto ezagutzeko, Plena inclusiónek Lanbide Heziketan sartzeko eta bertan irauteko oztopoei eta bertako profesionalen prestakuntza-beharrei buruzko ikerketa egin du. Ikerketan LHko 196 profesionalek, adimen- eta garapen-desgaitasuna duten 18 pertsonak, 14 senidek eta 13 irakaslek hartu dute parte. Haien esperientziek oztopoak, eta baita laguntzak eta hobetzeko aukerak ere identifikatzea ahalbidetzen dute.
Sartzeko eta irauteko oztopoak
Lehen ondorioetako bat zailtasunak sarreran bertan hasten direla da. Irakasleen % 64,8k uste du ikasle horiek oztopo garrantzitsuak aurkitzen dituztela Lanbide Heziketan sartzeko.
Antzemandako arazoen artean, nabarmentzekoak dira eskaintza nahikoa ez izatea, laguntza falta eta pertsona bakoitzaren beharrei erantzuten dieten ibilbideak aurkitzeko zailtasunak. Halaber, garrantzitsutzat jotzen da ikasleek eta haien familiek dauden aukerei buruz jasotzen duten informazioa eta orientazioa hobetzea.
Zailtasunek ikasketak hasi ondoren ere jarraitzen dute. Irakasleen % 62,7k uste du ikasle horiek ikasketak uzteko arrisku handiagoa dutela. Azterlanak, beste faktore batzuen artean, laguntza faltan, curriculumaren zurruntasunean, metodologia ez oso inklusiboen erabileran eta jarrera-oztopoetan jartzen du arreta.
LH Duala eta enpresetako prestakuntza beste puntu kritiko gisa agertzen dira. Irakasleen % 63,8k uste du egungo ereduak ez duela nahikoa bermatzen adimen- eta garapen-desgaitasuna duten ikasleen parte-hartzea enpresa arruntetan. Aipatutako oztopoen artean, enpresen erresistentzia eta laguntza espezifikoen falta nabarmentzen dira.
Inklusioa errazten duten laguntzak eta esperientziak
Bestalde, azterlanak sarrera, iraupena eta enplegurako trantsizioa errazten dituzten laguntzak, baliabideak eta esperientziak identifikatzen ditu. Horien artean, laguntza pertsonal egonkorrak, gizarte arloko erakundeekiko lankidetza, metodologia inklusiboen aplikazioa, inklusioarekin konprometitutako ikastetxe-kultura eta koordinazio handiagoa nabarmentzen dira.
Hala ere, praktika horiek oraindik modu desberdinean garatzen dira, eta, askotan, ikastetxe edo profesional jakin batzuen ekimenaren mende daude.
Irakasleen prestakuntza-beharrak
Profesionalen prestakuntza zeharkako gai gisa agertzen da, oztopoen identifikazioa, arrazoizko egokitzapenen aplikazioa eta denboran zehar praktika inklusiboei eusteko aukera baldintzatzen baititu.
Arlo honetan, datuak esanguratsuak dira: profesionalen % 69,4k dio ez duela adimen- eta garapen-desgaitasunari buruzko prestakuntza espezifikorik jaso. % 16,3k soilik uste du prestakuntza zabala duela, eta % 14,3k oinarrizko ezagutzak dituela adierazten du.
Emaitza horiek erakusten dute irakasleei laguntza-beharrak identifikatzeko, edukiak eta ebaluazioak egokitzeko eta partaidetza eta ikaskuntza sustatzen dituzten metodologiak erabiltzeko ezagutzak eta tresnak eman behar zaizkiela.
Azterlanaren inplikazioak
Emaitzek hainbat arlotan jarduteko beharra erakusten dute. LH zentroek harrera, hasierako ebaluazioa, laguntzen plangintza eta jarraipena egiteko prozedura egonkorrak behar dituzte, inklusioa ekimen isolatuen mende egon ez dadin.
Bestalde, hezkuntza-administrazioek lurralde-ekitatea indartu, giza baliabideak eta baliabide materialak bermatu, profesionalen prestakuntza bultzatu eta arrazoizko egokitzapenen aplikazioa erraztu behar dituzte.
Enpresek ere funtsezko zeregina dute. Informazio, sentsibilizazio eta laguntza gehiago behar dute adimen- eta garapen-desgaitasuna duten ikasleak praktiketan eta LH Dualean hartzeko. Haien inplikazioa funtsezkoa da enplegurako benetako trantsizioa errazteko.
Aurrera egiteko gomendioak
Diagnostiko horretatik abiatuta, azterlanak hainbat norabidetan aurrera egitea proposatzen du: ikastetxeetan sarrera- eta jarraipen-prozedurak instituzionalizatzea; eskaintza erabilerraza zabaltzea eta dibertsifikatzea; orientazio espezializatu eta goiztiarra indartzea; metodologia inklusiboak eta ebaluazio erabilerrazak bultzatzea; laguntza espezializatuak bermatzea; eta LH Dual inklusiboaren benetako esparrua eraikitzea.
Azken batean, LH inklusiboagorantz aurrera egiteko, ibilbide osoan zehar jardun behar da, sarreratik eta orientaziotik hasi eta enpresetako prestakuntzaraino eta enplegurako trantsizioraino. Helburua adimen- eta garapen-desgaitasuna duten pertsonek ikasteko, parte hartzeko eta euren etorkizun profesionala garatzeko behar dituzten laguntzak eta aukerak aurkitzea da.
Estudio sobre barreras de acceso y permanencia del alumnado con discapacidad intelectual y del desarrollo en formación profesional y necesidades de formación de profesionales. Informe final
Síntesis del Estudio
Itinerario del Estudio sobre barreras de acceso y permanencia del alumnado con discapacidad intelectual y del desarrollo en formación profesional y necesidades de formación de profesionales
