Adimen- eta garapen-desgaitasuna duten pertsonek oztopo handiak izaten dituzte egunero osasunerako sarbidean. Komunikaziorako zailtasunak, osasuneko langileen prestakuntza falta eta irisgarritasun kognitibo eskasa dira horietako batzuk. Oztopo horiek murrizteko, Josean Idoetak, Patxi Agirrek eta Amaia Lopeteguik, FEVASen ordezkari gisa, agerraldia egin zuten atzo Eusko Legebiltzarreko Osasun Batzordean, Lehentasunezko Osasun Txartela ezartzea proposatzeko.
Txartel horrek, neurri bideratzaile gisa, profesionalekin eta osasun-zerbitzuekin duten harremanean jarduketa bereiziak behar dituzten pertsonak identifikatuko lituzke, eskubide gehigarririk eman gabe. Arreta eskuragarriagoa eta egokituagoa jarri nahi da martxan, eta, besteak beste, ondoan norbait izatea, hitzorduen ordua hautatzeko aukera, itxarote-denborak ahalik eta txikienak izatea edo komunikazio errazagoa izatea erraztu nahi da, arreta emateko behar diren laguntzak izanda.
Osasunerako eskubidea Desgaitasuna duten Pertsonen Eskubideei buruzko NBEren Konbentzioan jasota badago ere, adimen- edo garapen-desgaitasuna duten pertsonek osasun-sistemarako sarbidean desberdintasunak jasaten jarraitzen dute. Horregatik, FEVASek bere esku-hartzean adierazi du beharrezkoa dela osasunari modu globalean heltzea, neurri hauen bidez, besteak beste: sistema osatzen duten osasun arloko profesionalak desgaitasunaren eta irisgarritasunaren inguruan sentsibilizatzea eta prestatzea; talde espezializatuak sortzea; irisgarritasun unibertsaleko neurriak garatzea; eta desgaitasunaren erakundeekin lankidetza sustatzea.
FEVASen iritziz, Lehentasunezko Osasun Txartelak, aipatutako ekintzekin batera, gutxitu egingo luke adimen-desgaitasuna, autismoaren espektroko nahasmenduak eta garun-paralisia dituzten pertsonen zaurgarritasuna osasun-inguruneetan, eta eragin positiboa izango luke haien osasunean.
Ikusi Josena Idoetaren hitzaldia
Ikusi Amaia Lopeteguiren hitzaldia
Ikusi Patxi Agirreren hitzaldia
